наука

कस्मिंश्चित् नगरे कंचित् महापराधम् अवगत्य राज्ञा सर्वेषाम् नासिका छिन्ना। दैवात् कोऽपि वणिक् व्यापार–अर्थी तत् नगरं प्रविष्टः, सर्वान् अपि विग्रान् एव अवलोक्य, चकितः बभूव। ते च सर्वे अमुं दृष्ट्वा, गरुडः अयं, […]

एकः काकः कुतश्चित् एकं मांस–पिण्डम् आदाय, कस्यचित् वृक्षस्य शाखायाम् उपविष्टः। तावत् एकः शृगालः कुतोऽपि समायातः तरु–तले स्थित्वा, काकम् आलोक्य, धूर्ततया तम् उवाच– – अहो ईदृशी रमणीया आकृतिः मया कस्याऽपि पक्षीणः […]

कोऽपि जनः, आम्र–फलानि कदा भक्षयिष्यामि, इति चिन्तयन्, तेषाम् एव माधुर्यं स्मरन् आसीत्। तावत् अकस्मात् केनाऽपि पथिकेन पृष्टः– – भोः द्वे, पञ्च, दश च संकलितानि कनि भवन्ति? सः आह– – सप्तदश […]

कश्चित् बकः, कस्यचित् हंसस्य मुखात् मानस–सरोवरस्य बहु–प्रशंसां श्रुत्वा, प्रष्टुम् आरब्धवान्– – कथ्यतां तत्र किं किम् अस्ति इति? हंसः उवाच– – तत्र अमृतम् इव जलम् अस्ति, मणिमयानि सोपानानि सन्ति, मधुर–गन्धीनि च […]

कश्चित् पथिकः गच्छन्, मार्गं रुद्ध्वा स्थितं कंचित् गर्दभं ददर्श। सः तु अञ्जलिं बद्ध्वा वारं वारम् उक्तवान्– – भद्र, एकतः भव, मयि गते पुनः एवं स्थास्यसि प्रसीद। परंतु गर्दभः, तम् अवलोक्य […]

कस्यचित् गेहे एकः पक्षी आसीत्। तस्य विष्ठायां सुवर्णम् उत्पद्यते। तद्–अध्यक्षेण तु विचारितं यत् «किं स्वल्प–सुवर्ण–लाभेन अमुम् एकदा एव हत्वा, एतस्य उदरस्थं सर्वं सुवर्णं प्राप्स्यामि»। अथ, तेन तं हत्वा, तस्य उदरे […]

कश्चित् दरिद्रः वृद्धः, वनात् काष्ठ–भारम् आनयन्, अतिश्रान्तः, क्वचित् वृक्ष–तले उपविष्टः, खिन्नः, उवाच– – अहो अतिदुःखितः अस्मि। कदा मे मृत्युः आयास्यति? अथ तावत् अकस्मात् तस्य समीपे भयंकर–मुखः मूर्तिमान् मृत्युः उपस्थितः, उवाच […]

कस्मिंश्चित् कुञ्जे लम्बमानान् द्राक्षागुच्छान् भाक्तुं काऽपि उल्कामुखी चिरम् उत्पतन्ती अपि, ग्रहीतुं न शशाक। ततः परिवर्तमाना केनचित् शशकेन पृष्टा– – मित्र, अपि भुक्ताः द्राक्षाः? सा उवाच– – तिक्ताः सन्ति, इति परित्यक्ताः। […]

कस्यचित् वृकस्य दंष्ट्रायां किंचित् अस्थि–खण्डं लग्नम् आसीत्। तस्य निस्मारणाय सः कंचित् मयूरं प्रार्थयाम् आस यत्– – यदि भवान् मम दंष्ट्रायां तिर्यक्–प्रविष्टम् अस्थि–खण्डं स्व–चञ्च्वा निःसारयेत्, तद् अहं किंचित् पारितोषिकं दद्याम्। सः […]

कस्याश्चित् नद्याः प्रवाहे कोऽपि भल्लूकः पतितः जल–वेगेन नीयते स्म। तं कम्बलं मत्वा, कोऽपि ग्राम्यः सोत्फालं जले पपात, गत्वा च तं जग्राह। तावत् भल्लूकेन अपि सः गृहीतः, प्राण–संशयम् आपेदे। तावत् तटे […]