Раджа-мартанда 2:4 (вычитка)

सति अपि सर्वेषां 1[तुल्ये क्लेशत्वे] 2[तुल्य–क्लेशत्वे]ж मूल–भूतत्वात् अविद्यायाः प्राधान्यं प्रतिपादयितुम् आह–
॥ अविद्या क्षेत्रम् उत्तरेषां प्रसुप्त–तनु–विच्छिन्न–उदाराणाम्
अविद्या= मोहः। अनात्मनि आत्म–अभिमानः, इति यावत्। सा क्षेत्रं {क्षत्रं}д (= प्रसव–भूमिः) उत्तरेषाम् (= अस्मिता–आदीनां) प्रत्येकं प्रसुप्त–[तनु–]гдежआदि–भेदेन चतुर्–विधानाम्। अतः यत्र आविद्या विपर्यय–ज्ञान–रूपा 1[शिथिली–भवति] 2[शिथिली भवति]бге, तत्र क्लेशानाम् [अस्मिता–आदीनां] न उद्भवः दृश्यते। विपर्यय–ज्ञान–सद्भावे च तेषाम् उद्भव–दर्शनात् {॰दर्शानात्}д स्थितम् 1[एव मूलत्वम्] 2[एवं मूलम्]б* अविद्यायाः।
«प्रसुप्त–तनु–विच्छिन्न–उदाराणाम्» इति। तत्र ये क्लेशाः चित्त–भूमौ स्थिताः प्रबोधक–अभावे स्व–कार्यं न आरभन्ते, ते «प्रसुप्ताः» इति उच्यन्ते। यथा 1[बाल–]геж 2[बाल्य–]абвдअवस्थायां, बालस्य हि वासना1[–रूपेण]абвге 2[–रूपाः]г*ж स्थिताः {स्मिता}д अपि क्लेशाः 1[प्रबोध[]] 2[स्व–बोधक]б*–सहकार्य1[–भावेन]абв 2[–भावे]гже[अभि]-авव्यज्यन्ते {॰भावेनाभि॰}д
ते तनवः, ये स्व–स्व–प्रतिपक्ष–भावनया शिथिली–कृत–कार्य–संपादन–शक्तयः वासना–अवशेषतया चेतसि अवस्थिताः प्रभूतां सामग्रीम् अन्तरेण 1[]абв स्व–कार्यम् आरब्धुम् 2[]гдежक्षमाः। यथा अभ्यासवतः [हि]б योगिनः।
ते विच्छिन्नाः, ये केनचित् बलवता क्लेशेन अभिभूत–शक्तयः तिष्ठन्ति। यथा द्वेष–अवस्थायां रागः, राग–अवस्थायां वा द्वेषः। न हि अनयोः परस्पर–विरुद्धयोः {योगर्}д युगपत् संभवः अस्ति।
ते उदाराः, ये प्राप्त–सहकारि–संनिधयः {॰सहकारी। सं॰}д स्वं स्वं कार्यम् अभिनिर्वर्तयन्ति। यथा 1[सर्वदा]абв 2[सदा]гдеж एव योग–परिपन्थिनः 1[व्युत्थान–] 2[व्युत्पादन–]б*दशायाम्।
एषां प्रत्येकं चतुर्–विधानाम् अपि मूल–भूतत्वेन स्थिता अपि अविद्या अन्वयित्वेन प्रतीयते। न हि क्वचिदपि क्लेशानां 1[1[विपर्यय–] 2[विपर्यास–]г*अन्वय–निरपेक्षाणां] 2[विपर्ययात् नैरपेक्षाणां]б* स्वरूपम् उपलभ्यते। 1[तस्यां च] 2[तस्मात्]г*ж मिथ्या1[[–ज्ञान]-де–रूपायाम्]гдж 2[–भूतायां]абв [अविद्यायां]-аг* सम्यक्–ज्ञानेन निवर्तितायां दग्ध–बीज–कल्पानाम् एषां न क्वचित् प्ररोहः अस्ति। 1[अतः]гдеж 2[इति]абв अविद्या–निमित्तत्वम् अविद्या–अन्वयः च एतेषां निश्चीयते। अतः सर्वेऽपि अविद्या–व्यपदेश–भाजः। सर्वेषां च क्लेशानां चित्त–विक्षेप–कारित्वात् योगिना प्रथमम् एव तद्–उच्छेदे यत्नः 1[कर्तव्यः]абвг* 2[कार्यः]гдеж इति॥

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *