भो॰ वृ॰ ३.३९

सिद्ध्यन्तरमाह —

उदानजयाज्जलपङ्ककण्टकादिष्वसङ्ग उत्क्रान्तिश्च ॥विभूति ३९॥

वृत्तिः —समस्तानामिन्द्रियाणां तुषज्वालावद्या
युगपदुत्थिता वृत्तिः सा जीवनशब्दवाच्या । तस्याः
क्रियाभेदात् प्राणापानादिसञ्ज्ञाभिर्व्यपदेशः । तत्र
हृदयान्मुखनासिकाद्वारेण वायोः प्रायणात् प्राण इत्युच्यते । नाभिदेशात्
पादाङ्गुष्ठपर्यन्तमपनयनादपानः । नाभिदेशं परिवेष्ट्य
समन्तान्नयनात् समानः । कृकाटिकादेशादाशिरोवृत्तेरुन्नयनादुदानः ।
व्याप्य नयनात् सर्वशरीरव्यापी व्यानः ।
तत्रोदानस्य संयमद्वारेण जयादितरेषां वायूनां रोधादूर्ध्वगतित्वेन
जले महानद्यादौ महति वा कर्दमे तीक्ष्णेषु कण्टकेषु वा
न मज्जत्यतिलघुत्वात् [पा० न सज्जते.तिलघुत्वात् ]।
तूलपिण्डवज्जलादौ मज्जितोऽप्युद्गच्छतीत्यर्थः ॥३९॥

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *