भो॰ वृ॰ ४.२१

ननु बुद्धेः स्वप्रकाशत्वाभावे बुद्ध्यन्तरे चासंवेदने कथमयं
विषयसंवेदनरूपो व्यवहार इत्याशङ्क्य स्वसिद्धान्तमाह —

चित्तेरप्रतिसङ्क्रमायास्तदाकारापत्तौ स्वबुद्धिसंवेदनम् ॥कैवल्य
२१॥

वृत्तिः —पुरुषश्चिद्रूपत्वाच्चितिः साऽप्रतिसङ्क्रमा ।
न विद्यते प्रतिसक्रमोऽन्यत्र गमनं यस्याः सा तथोक्ता ।
अन्येनासङ्कीर्णेति यावत् । यथा गुणा अङ्गाङ्गिभावलक्षणे परिणामे
अङ्गिनं गुणं सङ्क्रामन्ति तद्रूपतामिवाऽऽपद्यन्ते । यथा वा लोके
परमाणवः प्रसरन्तो विषयमारूपयन्ति [पा० आरोपयन्ति ]
नैवं चितिशक्तिस्तस्याः सर्वदैकरूपतया सुप्रतिष्ठितत्वेन
व्यवस्थितत्वात् ।
अतस्तत्सन्निधाने यदा बुद्धिस्तदाकारतामापद्यते चेतनेवोपजायते
[पा० चेतनोपजायते ]बुद्धिवृत्तिप्रतिसक्रान्ता च
यदा चिच्छक्तिर्बुद्धिवृत्तिविशिष्टतया संवेद्यते [पा०
बुद्धिवृत्त्यावेशात्तथा सम्पद्यते ]तदा बुद्धेः स्वस्या आत्मनो
वेदनं संवेदनं भवतीत्यर्थः ॥२१॥

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *